Sao Trà là gì?

Sao trà (còn gọi là sao chè, xào trà hoặc diệt men trà) là kỹ thuật làm nóng lá trà ở một nhiệt độ phù hợp nhằm diệt men, ổn định hương vị và tăng độ bền màu. Đây là một bước cực kỳ quan trọng trong chế biến trà truyền thống, giúp trà giữ được hương thơm tự nhiên và ngăn quá trình oxy hóa không mong muốn.

Tron các làng nghề truyền thống, sao trà được xem là bước ngoặc của quy trình làm trà – bởi chỉ cần sai nhiệt hoặc thời gian, mẻ trà có thể bị cháy, khét hoặc mất toàn bộ mùi vị đặc trưng.

Tại sao gọi là Sao Trà, Xào Trà, Diệt Men Trà?

Tùy từng vùng mà kỹ thuật này có cách gọi khác nhau:

• Sao chè: phổ biến ở miền Bắc, đặc biệt trong nghề làm chè Thái Nguyên.
• Xao trà: cách gọi dân gian chỉ hành động đảo, xào liên tục lá trà trong chảo nóng.
• Diệt men trà: thuật ngữ chuyên môn chỉ mục đích chính của bước sao trà – loại bỏ enzym để ngăn quá trình lên men tự nhiên.

Dù tên gọi khác nhau nhưng tất cả đều nhằm ổn định trà, giúp trà giữ được màu xanh, hương cớm và vị thanh đặc trưng.

Công dụng của Sao Trà

Kỹ thuật sao trà đúng cách mang lại nhiều lợi ích quan trọng:

Diệt men, giữ màu trà tự nhiên

Khi lá trà được làm nóng nhanh, các enzym bị phá hủy, giúp ngăn oxy hóa, giữ cho trà có màu đẹp, đặc biệt là màu xanh cốm tươi đặc trưng của trà.

Giữ trọn hương vị đặc biệt

• Làm giảm mùi tanh tự nhiên của lá tươi
• Tạo hương thơm cốm, hương cháy nhẹ đầy cuốn hút.
• Cố định hương tự nhiên khi pha, trà không bị hăng hoặc chát gắt.

Tăng độ bền và bảo quản lâu hơn

Trà sau khi sao khô có thể bảo quản từ 6-12 tháng mà không bị mốc, đổi màu hay mất hương.

An toàn và dễ bảo quản hơn

Sai trà giúp hạn chế vi sinh, vi khuẩn trong lá trà – đặc biệt quan trọng khi sản xuất trà ở quy mô lớn.

Các yếu tố quyết định mùi vị khi sao trà

Nhiệt độ

Phụ thuộc vào từng loại trà sẽ có những mức nhiệt độ khác nhau nhằm diệt men triệt để, tránh nhiệt quá cao sẽ làm cháy trà, hay nhiệt quá thấp làm không diệt được men.

Thời gian

Phụ thuộc vào loại trà, thường sẽ sao từ 5-20 phút. Quan trọng nhất là trà phải được đảo liên tục, không để trà năm im một chỗ.

Dụng cụ sao

Kim Điền sử dụng máy sao trà, một thiết bị có thể tùy chỉnh tốc độ xao và nhiệt độ mang để độ ổn định và chính xác cao, để có thể tạo ra những mẻ trà chất lượng cao.

Cách sao trà đúng chuẩn (chi tiết từ A-Z)

Chuẩn bị

• Lá trà tươi được xử lý héo, quay thơm
• Dụng cụ: máy xao trà hoặc chảo gang.

Tiến hành sao trà

Bước 1 – Làm nóng

Làm nóng lòng chảo đến 150°C trước khi cho trà vào.

Bước 2 – Cho trà vào và đảo nhanh

Đảo liên tục theo vòng tròn, tránh để trà tiếp xúc lâu với mặt lòng chảo.

Bước 3 – kiểm tra độ khô

Trà đạt độ khô chuẩn sẽ có các dấu hiệu như: màu xanh vàng, hương thơm dịu, không khét.

Bước 4 – Để nguội và tạo hình

Cho mẻ trà được xào xong ra tấm vải để ngụi và tiến hành bước tạo hình (Ép & Tơi, Siết sen).

Lưu ý quan trong khi sao trà

• Không sao trà khi chưa trà chưa đạt được độ ẩm chuẩn.
• Không để nhiệt độ quá cao, trà sẽ dễ bị cháy cạnh, sẽ gây hương khét.
• Không sao quá nhiều trong một mẻ
• Không sử dụng chảo bẩn hoặc chảo còn dầu.
• Trà khi sao cần được đảo đều, không để trà dính từng khối.

Sai lầm phổ biến khiến trà bị mất hương

• Sao trà quá lâu sẽ khiến trà bị cháy, vị sẽ đắng gắt.
• Sao quá nhanh sẽ không diệt hết men, trà chuyển màu nâu.
• Nhiệt độ cao sẽ làm trà có hương khét.

Sao trà (sao chè, xào trà, diệt men trà) là một kỹ thuật quan trọng trong chế biến trà, giúp cố định hương, vị và màu sắc. Công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ, và kinh nghiệm của người thợ trà để tạo ra được những mẻ trà chất lượng cao.